Σάββατο, 30 Ιουνίου 2018

Οι Πολύτιμες Συλλογές Γιαννη Σκεπετζακη Χάρης Καμπουριδης Ιστορικος της τεχνης, τ. Συμβουλος Εθνικης Πινακοθηκης, Διευθυντης Μουσειου Νεοελληνικης Τεχνης (1997-2003), μελος της Academia Europaea






Ο Χάρης Καμπουρίδης είναι σημειολόγος και ιστορικός της τέχνης, πρόεδρος της Εταιρείας Εικαστικών Μελετών - Αρχείο Νεοελληνικής Τέχνης. Διετέλεσε Διευθυντής Μουσείου Νεοελληνικής Τέχνης (1997-2003)

μέλος των επιτροπών προγραμματισμού της Πινακοθήκης Ρόδου και της Εθνικής Πινακοθήκης, σύμβουλος της Κτηματικής Τράπεζας σε θέματα πολιτισμού και επίκουρος καθηγητής Επικοινωνιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Σπουδασε στην Ελλάδα και στο Άαχεν, όπου και ίδρυσε (1977) το διεθνές επιστημονικό περιοδικό Code: An International Journal of Semiotics. Δημοσίευσε μελέτες σε πρακτικά συνεδρίων και ειδικά περιοδικά, οργάνωσε μουσειακές εκθέσεις για το ΥΠ.ΠΟ και από το 1985 είναι τεχνοκριτικός της εφ. ΤΑ ΝΕΑ. Το 1993 εξελέγη μέλος της Academia Europea. Γεννήθηκε στην Κομοτηνή, το 1950.



Drawings and watercolors G.Mpouziani
The valuable collection Yiannis Skepetzaki
Harris Kampourides art historian, former Advisor National Gallery, Museum of Modern Art Director (1997-2003), Member of the Academia Europaea

Τα Σχέδια και οι Υδατογραφίες του Γ.Μπουζιανη
Οι Πολύτιμες Συλλογές Γιαννη Σκεπετζακη
Χάρης Καμπουριδης Ιστορικος της τεχνης, τ. Συμβουλος Εθνικης Πινακοθηκης, Διευθυντης Μουσειου Νεοελληνικης Τεχνης (1997-2003), μελος της Academia Europaea
ΚΕΦΑΛΑΙΑ (1-2 σελ. Καθενα συν σημειωσεις συν παραρτηματα)
Το Σχέδιο και η Υδατογραφια και η καθοριστικη σημασια τους στο έργο του Γιωργου Μπουζιανη - Διαχρονικη θεωρηση, Συντομη Αναδρομη Σχεση ελαιογραφιας, Υδατογραφιας και Σχεδίου στον Γ.Μπουζιανη Η ως τωρα προσεγγιση του θεματος απο κριτικους και μελετητες Οι Συλλογες Γιαννη Σκεπετζακη και η σημασια τους Η ευρυτητα των θεματων ως προς τα ως τωρα γνωστα συνολα σχεδιων και υδατογραφιας του Γ.Μπουζιανη Εξπρεσιονιστικες και νεοιμπρεσιονιοστικες καλλιτεχνικες τασεις στη Γερμανια και στη Γαλλία στα χρονια του Γ.Μπουζιανη Η ιδιαιτερη επιδοση και εξελιξη του ειδους απο τον καλλιτέχνη 1929-1957 Τα θέματα : Προσωπα, τοπια, νεκρες φυσεις. Κλασσικισμος και Ρομαντισμος, το εκκρεμες αναμεσα στην οπτικη αφορμη και στην αυτονομηση της πανω στην ζωγραφικη επιφανεια. Διαλυση της φορμας η ένας νεος δημιουργικος κοσμος; Η αποτυπωση της χαρακτηριστικης στιγμης στο σχεδιο και η αναγωγη της σε στερεοτυπο. Η προεξαγγελια της Μεταπολεμικης Αφαιρεσης και του Αμερικανικου Αφαιρετικου Εξπρεσιονισμου μεσα απο τις ακουαρελλες του Γ.Μπουζιανη. Επιδραση στυς νεότερους: Χρονης Μποτσογλου, Μακης Θεοφυλακτοπουλος, Γ.Αντωνοπουλος, κ.ά.                   

Η σημασια του καλλιτεχνικου εργου του Γιωργου Μπουζιανη εχει επαρκως τονισθει στις τελευταιες δεκαετιες, και στο δημοσιο εκθεσιακο ενδιαφέρον αλλα και στον χωρο των ειδικων μελετητων και συλλεκτων, με κορυφαιες εκθεσεις και εκδοσεις. Δυο επιμερους ζητηματα έμειναν εκτοτε να ολοκληρωθουν: Το πρωτο ειναι η καταγραφη οσων των δυνατων περισσοτερων εργων του σπουδαιου καλλιτεχνη με στοχο την διαμορφωση του corpus των δημιουργηματων του. Και το δευτερο, η συσχετιση, ιστορικη και θεωρητικη με τα έργα της εποχης του αλλα και τα κατοπινα, στην Γερμανια, στην Ελλαδα αλλα και στις ΗΠΑ όπου συνεχιστηκε, μεταφυτευτηκε κυριολεκτικα, και ολοκληρωθηκε καλλιτεχνικος προβληματισμος του εξπρεσιονισμου, μετα την άνοδο των ναζι στην Γερμανια, με την οποια μεταφυτευση ο Μπουζιανης εχει σημαντικη ομοιοτητα και συγγενεια.    
Ως προς το πρωτο ζητημα η μελετη αυτη έρχεται να συνεισφερει σημαντικες νεες επισημανσεις, χαρη κυριως στις συλλογες εργων του συλλέκτη Γιαννη Σκεπετζακη (*), πολυτιμες ως προς το ευρος και τη πληροτητα τους, χαρη στις οποιες το σχεδιαστικο και υδατογραφικο έργο του Γ.Μπουζιανη φωτιζεται για πρωτη φορα στην έκταση και στην ολοτητα του.
Μεχρι σημερα, ολες οι μελετες βασιζοταν σε εξαιρετικα  μικρο αριθμο εργων που αρχισαν να δημοσιευονται οσο ο καλλιτεχνης ζουσε και οσο οι Φιλοι του Μπουζιανη κατα καιρους συμπεριλαμβαναν στις εκδοσεις που επιμεληθηκαν. Η επιλεκτικη αυτη δημοσιοτητα ειχε μεν το θετικο αποτελεσμα την προκληση μεγαλου ενδιαφερονος απο φιλοτεχνους, καλλιτέχνες και ειδικους μελετητες, ωστοσο άφησε πολλα κενα ως προς την έκταση και την ολοτητα αυτου του εργου !
Ποσες ήταν οι ακουαρελλες και ποσα τα σχεδια του ζωγραφου; Ποτε εγιναν και για ποιο λογο; Ποια η θεματογραφια τους; Ποια η σημασια τους ως πηγη εμπνευσης για άλλα εργα οπως οι ελαιογραφιες και ποια εγιναν για να σταθουν αυτονομα ως υδατογραφιες ή σχεδια; Ποια ντοσιες με ενοτητες τετοιων σχεδιων και υδατογραφιων εστειλε απο το Παρισι στον γκαλεριστα του και ποια σε άλλους παραληπτες;    
Θέμα εγκυροτητας και γνησιοτητας των σχεδιων και των υδατογραφιων του Γιωργου Μπουζιανη, στο συνολο τους και επιμέρους, δεν εχει τεθει ποτε (πρβλ. Χ.Καμπουριδης 1992, Art Magazine), καθως τα εργα τεχνης σε χαρτι και μαλιστα απο ζωγραφο της εξπρεσιονιστικης, της λεγομενης 'ασχημης' ζωγραφικης, και παραγνωρισμενο εκτος Γερμανιας, δεν ειχαν ζητηση.
Σχεδον ολα τα δημοσιευμενα ωστοσο εχουν ενα κοινο γνωρισμα, την ευγλωττια του θεματος. Ετσι τα αλλα εργα του συνολου εμειναν ουσιαστικα χωρις αποτιμηση, καθως ειναι περισσοτερο αποσπασματικα η αφαιρετικα.
Στην πραξη, απο μουσειολογικής στηριζοντα ολα στη μαρτυρια και αξιοπιστία των κατα καιρους σχετιζομενων με το καλλιτεχνικό έργο του ζωγράφου, συλλεκτών, μελετητών, και εμπορευομένων.
Ας σημειωθει επισης οτι η σχεδιαστικη κινηση του Γ.Μπουζιανη ειναι ακρως ιδιοσυγκρασιακη και σχεδον αδυνατο να γινει αντικειμενο αντιγραφης.
Οι υδατογραφίες και τα σχέδια αποτελουν καλλιτεχνική έκφραση και εικαστική περιοχή άκρως ιδιοσυγκρασιακή του αυτουργου τους καθως συνίστανται απο συνδυασμό προσωπικών τεχνικών στερεοτύπων με αυτοσχεδιαστικές αποκλίσεις, σκόπιμες ή απρόβλεπτες, γνωρίσματα που αποτελούν την αισθητική τους γοητεία άλλωστε και ως εκ τουτου την ιδια την υπόστασή τους.
Αυτός είναι ο βασικός λόγος που τα καθιστά μη επιδεκτική αντιγραφής. Επιπλέον, ο μεγάλος αριθμός τους και η μικρη οικονομική αξία τους δεν τα καθιστα κερδοφόρα επένδυση για τους αντιγραφείς.
Ο ίδιος ο Μπουζιάνης είχε τη συνήθεια να γράφει και να υπογράφει στα περισσότερα εργα ακομα και στια προχειρα σχεδια. Η ύπαρξη αυτών των στοιχειων είναι βασική μαρτυρία γνησιότητας.
Όπως επίσης και η παλαιότητα της φέρουσας επιφάνειας, τα φύλλα χαρτιού, πάνω στα οποία φιλοτεχνούνται τα σχέδια και οι υδατογραφίες. Επίσης, καθως είναι ήδη γνωστό (2 ) ο Μπουζιάνης αναζητούσε σε όλη την ζωή (και στη Γερμανία, και στο Παρίσι και στην Αθήνα) του συλλέκτες και αγοραστές των έργων του, και συχνά έστελνε μικρά σύνολα από σχέδια ή υδατογραφίες σε πιθανούς αποδέκτες για να προωθήσει αυτή τη πιθανότητα.
Ως εκ τουτου, έργα σχεδίου και ακουαρέλας υπάρχουν πολλά, αλλά συστηματική καταγραφή και απόδοσή τους δεν έχει αποπειραθεί κανείς ως τωρα.    
Με τα εργα της Συλλογης Σκεπετζακη, εχουμε λοιπον για πρωτη φορα συνολα απο σχεδια και ακουαρέλες ενοποιημενα σε ντοσιε η σε μπλοκ, με μεγαλη θεματικη έκταση που καλυπτει το συνολο των γνωστων εικαστικων ενδιαφεροντων του Μπουζιανη.
Τα εργα φαινεται να συνιστουν μια δεξαμενη, ενα κεντρικο αρχειο θα λεγαμε, απο το οποιο ο καλλιτεχνης αντλουσε θεματα η έκανε άλλες ενοτητες, ειτε για να δωσει σε φιλοτεχνους ειτε για να προωθησει το εργο του ειτε για να διδαξει μαθητες, στα τελευταια χρονια που ζουσε στην Αθηνα.        
                        Μπουζιάνης κριτικές [αποσπάσματα]
ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ «ΣΧΕΔΙΑ ΚΑΙ ΑΚΟΥΑΡΕΛΛΕΣ» ΣΤΗ GALLERIE STUDIO [21/10/1934 – 8/11/1934] (Α΄ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΜΠΟΥΖΙΑΝΗ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ)
Στην αίθουσα του «Στούντιο», διαρρυθμισμένη με τρόπο, ώστε να βρίσκουν μια καλύτερη τοποθέτηση τα εκθέματα, αρχίζει φέτος μια γερή προσπάθεια συστηματικής εργασίας γύρω από τη νεώτερη ελληνική τέχνη η δις Σ. Πολυχρονιάδη. Η πρώτη έκθεση του «Στούντιο» περιλαμβάνει σχέδια και ακουαρέλλες δεκατεσσάρων καλλιτεχνών, από τους πιο ζωντανούς και πιο σημαντικούς που έχουμε σήμερα. Ανάμεσά τους εντύπωση προκαλεί η εμφάνιση του κ. Γ. Μπουζιάνη.
Ο κ. Μπουζιάνης, γνωστότατος στην παληότερη καλλιτεχνική κίνηση της Αθήνας, εξ αφορμής μερικών νεανικών του έργων που μαρτυρούσαν αναμφισβήτητη ιδιοφυΐα, έφυγε στα 1906 για τη Γερμανία. Συπλήρωσε τις σπουδές του στην περίφημη Ακαδημία του Μονάχου κ’ έλαβε μέρος με πολυάριθμες συνθέσεις σε μεγάλες ομαδικές εκθέσεις του Μονάχου, της Λειψίας και άλλων κέντρων της γερμανικής τέχνης. Τα Μουσεία του Κέμνιτς και της Λειψίας αγόρασαν έργα του, κριτικοί κύρους ασχολήθηκαν με τη φύση και τη σημασία της προσπαθείας του. Ύστερ’ από είκοσι οκτώ ολόκληρα χρόνια ξαναγυρίζει σήμερα στον τόπο του και παρουσιάζει μια πλούσια σειρά από σχέδια και ακουαρέλλες, που αντί να δίνουν το καταστάλλαγμα της σοφίας του και της πείρας του, καθώς θα μπορούσε να περιμένη κανείς, δεν αποτελούν στο σύνολό τους παρά διαδοχικούς σταθμούς πυρετώδους αναζητήσεως.
Η τέχνη του κ. Μπουζιάνη δεν απευθύνεται στον απληροφόρητο θεατή. Θα είνε δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να συλλάβη κανείς το εσωτερικό νόημα της προσπαθείας του, αν δεν υπάρχη μέσα του η ανγκαία καλλιέργεια και η διάθεση της αναγωγής των τρόπων της καλλιτεχνικής εκφράσεως σε ριζικές και σημαντικές απλουστεύσεις. Νομίζω πως εξετάζοντας κανείς το έργο του κ. Μπουζιάνη, πρέπει ν’ αρχίση από το «Σκύλο σε κίνηση» του αριθ. 53.
Είναι η πόρτα, από την οποία μπαίνομε σ’ ένα κόσμο άρρυθμο κι’ ακαλαίσθητο, φαινομενικό, πλούσιο σε ζωντάνια και σε εσωτερικό περιεχόμενο κατ’ ουσίαν.
Δεν υπάρχει αμφιβολία πως ο κ. Μπουζιάνης δεν κατορθώνει να πείση κανένα τελειωτικά. Μα ο τρόπος που αποδίνει τη φευγαλέα εντύπωση, σαν μέσ’ στο αβέβαιο φέγγος μιας αστραπής, που μετασχηματίζει μέσα του το αντικείμενο, που το απαλλάσσει από κάθε περιττό βάρος, που το ξεγυμνώνει και με μια άκρα απλότητα το ανάγει σ’ ένα-δυο χρώματα, σε μια-δυο σπασμένες γραμμές, παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον· και το ενδιαφέρον τούτο προκαλείται από την ικανότητα του ζωγράφου να αισθάνεται τον κόσμο ολόκληρο μέσα του όλο παλμούς και κραδασμούς, να τον αναλύσει στα πρωταρχικά και θεμελιώδη στοιχεία του και να τον ξαναδίνει συνθεμένον με απλότητα, που μαρτυρεί μια θαυμάσια δύναμη εκφράσεως.
                  Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος, «Σχέδια και Ακουαρέλλες»,
                                     Η Πρωΐα, 5 Νοεμβρίου 1934
                                                           * * *
Η ζωγράφος Σελέστ Πολυχρονιάδη θυμάται και αφηγείται το περιστατικό της γνωριμίας της με το Γιώργο Μπουζιάνη, στην πρώτη συμμετοχή του σε ομαδική έκθεση στην Ελλάδα το 1936. Οι δύο καλλιτέχνες συνδέθηκαν από τότε με στενή φιλία.
«Είχα τη διεύθυνση της γκαλερί “Στούντιο” στην πλατεία Καρύτση – λέει η Σελέστ Πολυχρονιάδη. Θυμάμαι ήταν Παρασκευή και τακτοποιούσα στην αίθουσα τα έργα της έκθεσης που θα εγκαινιάζαμε την Κυριακή. Είχα σχεδόν τελειώσει, όταν από την ανοιχτή πόρτα είδα να έρχεται προς τη γκαλερί ένας άνθρωπος, που, ομολογώ, μου φάνηκε λίγο παράξενος. Μπήκε μέσα κρατώντας ένα τεράστιο ντοσιέ στα χέρια του. Εγώ ανησύχησα λιγάκι: -Τι θέλετε; ρώτησα. -Είμαι ο ζωγράφος Μπουζιάνης. Ούτε που ήξερα το όνομά του. -Και τι θέλετε; -Με κάλεσαν από τη Γερμανία να έρθω στην Ελλάδα, για να διδάσκω στη Σχολή. Ήρθα, αλλά δεν έγινε τίποτα και έμεινα χωρίς δουλειά… -Και τι θέλετε από μένα; -Σας παρακαλώ να δείτε τα έργα μου, αν θέλετε να τα εκθέσετε. Έχω είκοσι ακουαρέλες… -Καλά, ανοίξτε το ντοσιέ να δω… Και μόλις είδα τη δουλειά του: -Όλα σας τα παίρνω κύριε… (δεν είχα συγκρατήσει το όνομά του). Ήταν κα΄τι ακουαρέλες αριστουργήματα. Ήπιαμε καφέ και μιλήσαμε για αρκετή ώρα. Γίναμε από την πρώτη κιόλας στιγμή φίλοι. Τα έργα στήθηκαν όλα και την άλλη μέρα
(ήταν η  Πρώτη λοιπόν συμμετοχή του Μπουζιάνη σε ομαδική έκθεση στην Ελλάδα στην γκαλερί «Στούντιο». Το 1935, ο Μπουζιάνης έχει πια εγκατασταθεί μόνιμα στην Αθήνα με τη γυναίκα του και το γιό του.
Στην Ελλάδα ανεβοκατέβηκε πολλές φορές τα σκαλιά των Υπουργείων· κανείς –όπως φαίνεται- από τους καλλιτεχνικούς κύκλους της Αθήνας δεν τον υποστήριξε, κι έτσι ο9 καλλιτέχνης από την Ευρώπη, από το Μόναχο της πρωτοπορίας των Ευρωπαίων καλλιτεχνών, απομονώθηκε στο Κατσιπόδι, οδός Σουλίου 27. Η οδός ένα μικρό δρομάκι του Άη-Γιάννη της Δάφνης, μετονομάστηκε το 1960, αφού πέθανε ο ζωγράφος, σε οδό Γ. Μπουζιάνη.
Ο Μπουζιάνης επέστρεψε στην Ελλάδα εξαιτίας της ναζιστικής λαίλαπας που μάστιζε τη Γρερμανία. Η επιστροφή προετοιμάστηκε από τον έλληνα πρόξενο στο Βερολίνο Α. Ρίζο-Ραγκαβή και συνοδεύτηκε από μια υπόσχεση ότι θα γίνει καθηγητής. Υπόσχεση που, όπως φάνηκε, δεν ήταν παρά ένα ρητορικό σχήμα από έναν διπλωμάτη προς έναν καλλιτέχνη.
Από προφορικές μαρτυρίες γνωρίζουμε ότι ο Μπουζιάνης είχε μετανιώσει που γύρισε στην Ελλάδα· έλεγε χαρακτηριστικά ότι έχασε την ευκαιρία να βρίσκεται στην Αμερική μετά από πρόταση που του είχε γίνει, προτού επιστρέψει στην Ελλάδα.
Οι εκθέσεις στην Ελλάδα (1934 – 1959)
Μετά την πρώτη συμμετοχή του σε έκθεση του «Στούντιο» το 1934 ο Μπουζιάνης εκθέτει σε αραιά χρονικά διαστήματα. Συμμετέχει στις Πανελλήνιες εκθέσεις του 1938 και του 1939 (στην πρώτη με ένα σχέδιο και στην δεύτερη με τέσσερεις υδατογραφίες). Από το 1938 μέχρι το 1949, δέκα ολόκληρα χρόνια, φαίνεται ότι απομακρύνεται από τις εκθέσεις και «κλείνεται» στον εαυτό του. Μόλις το Νοέμβριο του 1949 παρουσιάζει σε ατομική (την πρώτη του ατομική έκθεση στη Ελλάδα) στον «Παρνασσό» 57 ελαιογραφίες, 22 υδατογραφίες και 15 σχέδια. Αυτή είναι και η μοναδική μεγάλη έκθεσή του στην Ελλάδα μέχρι το θάνατό του (1959).
Το 1950 έλαβε μέρος στην XXVI, Διεθνή Έκθεση της Βενετίας με 10 ελαιογραφίες και 7 υδατογραφίες. Συμμετείχε επίσης σε έκθεση με την ομάδα «Στάθμη» (1951-53). Το 1952 συμμετείχε στην τέταρτη Πανελλήνια Έκθεση , το 1957 εκθέτει στην Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών με την «Ομάδα των Πέντε». Η τελευταία του έκθεση γίνεται το Μάιο του 1959 στο «Πρακτορείο Πνευματικής Συνεργασίας», όπου παρουσιάζει τρεις προσωπογραφίες (ελαιογραφίες). Σύμφωνα με δημοσιευμένα στοιχεία, αναφέρονται ακόμα δύο συμμετοχές του: το 1952 στη Διεθνή Έκθεση Orangerie στο Erlangen της Γερμανίας και το 1953 στην «Έκθεση Σύγχρονης Ελληνικής Ζωγραφικής», στηνGaleria Nazionale d’ Arte Moderna Ρώμης.
Σε ένα από τα βιογραφικά του ο Μπουζιάνης αναφέρει ότι διακρήθικε το 1925 (;) ως εκθέτης «Jury Frei» της ομάδας Neue Oecession του Μονάχου. Το 1095 τιμήθηκε με το Α’ Ελληνικό Βραβείο του διεθνούς διαγωνισμού Guggenheim.

                                                   -----------------------------------------------

 
Έργα και ημέρες του Χάρη Καμπουρίδη βιβλία που έχει  γράψει !  

(2009)
Δομίνικος Θεοτοκόπουλος: El Greco, 4π Ειδικές Εκδόσεις Α.Ε. [κείμενα, επιμέλεια]
(2009)
Η νεοελληνική τοπιογραφία από τον 18ο έως τον 21ο αιώνα, Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη
(2005)
Ιερή και βέβηλη: όψεις της γυναίκας στη σύγχρονη ελληνική ζωγραφική 1930-2005, Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων [κείμενα, επιμέλεια]
(2003)
Νέα εικονολατρεία, Ergo [κείμενα, επιμέλεια]
(1994)
Droungas, Αδάμ - Πέργαμος


(2013)
Μακρουλάκης, Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη
(2011)
Θόδωρος, γλύπτης, Μουσείο Μπενάκη
(2011)
(2010)
(2009)
The Perspective of Time Pictorial Histories, Μουσείο Μπενάκη
(2009)
Trauma Queen, Futura
(2009)
(2008)
Theocharakis: Pittura 1952 -2008, Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη
(2008)
Αχιλλέας Δρούγκας, Αδάμ - Πέργαμος
(2008)
Θεοχαράκης: ζωγραφική 1952 - 2008, Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη
(2007)
Εικαστικό πανόραμα στην Ελλάδα 2007, Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης
(2007)
(2007)
Παναγιώτης Τέτσης, Ελληνικά Γράμματα
(2007)
Σωτήρης Σόρογκας, Ελληνικά Γράμματα
(2007)
Σωτήρης Σόρογκας, Εκδόσεις Καστανιώτη
(2007)
(2006)
Όπυ Ζούνη: Διαδρομές στο φως και το χρώμα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
(1999)
Modern Greek art the 20th Century, Υπουργείο Αιγαίου
(1987)
http://www.tovima.gr/2008/11/24/culture/100-astika-topia/
                      -------------------------------------------------------------------------




Παρασκευή, 29 Ιουνίου 2018

1895 1982 ο προπάππους μου Ανδρέας Λαγουδάκης ..Και η συνάντηση του με τον Γεώργιο Μπουζιάνη!


1895 1982 Ο προπάππους μου Ανδρέας Λαγουδάκης ..Και η συνάντηση του με τον Γεώργιο Μπουζιάνη!



Ο προπάππους μου Ανδρέας Λαγουδάκης διακρίνεται στη φωτογραφία αριστερά με Το μαντολίνο στο σπίτι στη Γερμανία στο Μόναχο με τον Γιώργο Μπουζιάνη!

1895 1982 ο προπάππους μου Ανδρέας Λαγουδάκης αξιωματικός της Βασιλικής χωροφυλακής υπηρέτησε ως στρατιωτικός ακόλουθος στο Μόναχο από το 1922 έως το 1932 10 χρόνια εκεί γνώρισε μία κοπελιά μεγαλύτερή του που Σπούδαζε στο πανεπιστήμιο του Μονάχου την προγιαγιά μου Ευρύκλεια Σφακιανού κόρη πλούσιας οικογένειας από την Τένεδο που ο πατέρας της εμπορευόταν κρέατα... στο Μόναχο ο προπάππους μου έμεναν στην οδό  Σουντριχ 22 Σε μία διπλή μονοκατοικία! Συμπτωματικά στον κάτω όροφο έμενε και ένας Έλληνας ζωγράφος που Σπούδαζε στη Γερμανία στο Μόναχο ονόματι Γεώργιος Μπουζιάνης ...





































Ο παππούς μου δηλαδή ο προπάππους μου παππούς της μητέρας μου είχε και ένα χόμπι που αργότερα το έκανε και επάγγελμα του στην Κρήτη ήταν ερασιτέχνης και λάτρεις της φωτογραφίας..Ακόμα επειδή λάτρευε τη μουσική έπαιζε και μαντολίνο! Δέκα ολόκληρα χρόνια στο Μόναχο αναπτύξανε μία  φίλια Με τον Γιώργο Μπουζιάνη Όπου γλέντια και χοροί Όπου εκδρομές παντού και πάντα εμφανίζονται μαζί από τις δεκάδες φωτογραφίες που έχω στα οικογενειακά άλμπουμ του προπάππου μου!

! ο φίλος του ο Μπουζιάνης παρακαλούσε τον προπάππου μου να του φωτογραφίζει τα έργα που ζωγράφιζε και πάντα από όσο ξέρω και γνωρίζω από μαρτυρίες του  προπάππου μου τον πλήρωνε για τα έξοδά του με έργα που ζωγράφιζε! πολύ όμορφες ακουαρέλες άσχημες για τον παππού μου εκείνη την εποχή όπως μας έλεγε Απλά τον βοηθούσε λόγω του ότι και ο Μπουζιάνης δεν είχε οικονομική στήριξη σχεδόν από πουθενά!










































το 1932     ο προπάππους μου πήρε μετάθεση για την Τένεδο ο φίλος του είχε ήδη φύγει και είχε πάει στο Παρίσι από το 1929 το σπίτι όμως στο Μόναχο το διατηρούσε μία και τα έξοδα του τα πλήρωνε ο γκαλερίστας του στη Γερμανία …λίγο πριν φύγει ο παππούς μου για την Τένεδο ο Μπουζιάνης επέστρεψε στη Γερμανία και ξανά βρέθηκαν και όπως μας έλεγε  ο προπάππους μου Θα έφευγε και αυτός για την Ελλάδα γιατί του είχαν υποσχεθεί μία θέση στη ανωτέρα σχολή ζωγραφικής στο Πολυτεχνείο στην Ελλάδα...





































Από όσο γνωρίζω από διηγήσεις του παππού μου γιατί ήταν πάρα πολύ καλοί φίλοι αντάλλαξαν υποσχέσεις να ξαναβρεθούν Αν ποτέ το έφερνε ο δρόμος τους στην Ελλάδα…. το 1936 με τον μεγάλο ξεριζωμό της Σμύρνης που οι Τούρκοι κατέλαβαν την Τένεδο και την Ίμβρο  ο προπάππους μου μαζί με την προγιαγιά μου έφυγαν από την Τένεδο και κατέβηκαν στο Ρέθυμνο μία και εκεί ήταν ο τόπος καταγωγής του προπάππου μου! στο Ρέθυμνο τότε διώχνουν τους Τούρκους και ο παππούς μου κατάφερε και αγόρασε ένα πολύ μεγάλο σπίτι χιλίων εξακοσίων τετραγωνικών το μεγάλο χαμάμ του Ρεθύμνου που χτίστηκε το 1618 από τον Τούρκο πάσα Χατζή Αχμέτ αφέντη...


Το  το 1947 ο παππούς μου ανέβηκε στην Αθήνα και αγόρασε μία μονοκατοικία στον Χολαργό Μέτωνας 57-59 που θα έμενε η αδελφή της γιαγιάς μου και θεία μου Αμερικάνα αξιωματικός στα υποβρύχια των Ηνωμένων Πολιτειών Margaret James  huss η οποία όταν θα κατέβαινε στην Ελλάδα ήθελε να έχει ένα σπίτι για να με δει μαζί με τον θείο μου και άντρα της Ναύαρχο του αμερικανικού ναυτικού James J Huss Σε αυτό το σπίτι μεγάλωσε κι η μητέρα μου και πήγαινε σχολείο και γυμνάσιο στο Χολαργό..  



Η θεία μου  και αδελφή της γιαγιάς μου  Margaret Despina Spiro Huss!Αμερικανίδα υπήκοος και αξιωματικός στο US navy

Η θεία μου  και αδελφή της γιαγιάς μου  Margaret Despina Spiro Huss!Αμερικανίδα υπήκοος και αξιωματικός στο US navy





1947 -1959 ο προπάππους μου ξαναβρέθηκε με τον αγαπημένο του φίλο ο οποίος είχε πάρει είχε αγοράσει δηλαδή ένα σπίτι στη Δάφνη φτωχική συνοικία εκείνης της εποχής  και βεβαίως άρχισαν να ξανακάνουν παρέα Όχι πολύ συχνά βέβαια μία και ο παππούς μου έμενε στην Κρήτη και απλά ανεβοκατέβαινε στο Χολαργό τέσσερις με πέντε φορές το χρόνο! θυμάμαι ότι μας έλεγε αργότερα ότι ο άνθρωπος αυτός Δηλαδή ο Μπουζιάνης ήταν πολύ βασανισμένος  απογοητευμένος και προσπαθούσε μέσα από τη ζωγραφική του να βγάλει τα προς το ζην…






































πολλές φορές δεν τα κατάφερνε πολλές φορές δεν είχε τσιγάρο να καπνίσει πολλές φορές έπαιρνε τον φίλο του τον Αντρέα τον Λαγουδάκη και του έλεγε Ανδρέα έχω πρόβλημα και πάντα ο παππούς μου αγόραζε μικρά έργα   από αυτόν μόνο και μόνο για να τον ενισχύσει οικονομικά χωρίς να τον προσβάλει! ο προπάππους μου ο Ανδρέας Λαγουδάκης ένας άνθρωπος της εκκλησίας και της φιλανθρωπίας μία και στο Ρέθυμνο είχε ιδρύσει το φιλόπτωχο ταμείο Κορασίδων στο οποίο η γιαγιά μου Ευρύκλεια Λαγουδάκι ήταν πρόεδρος!


ο παππούς μου λοιπόν έκανε το χόμπι του επάγγελμα και μπορώ να πω ότι έβγαζε αρκετά χρήματα εκείνες τις εποχές μία και είχε δύο μεγάλες φωτογραφικές μηχανές με τρίποδο στον Εθνικό Κήπο του Ρεθύμνου έναν κήπο εφάμιλλο του βασιλικού κήπου της Αθήνας με ωραίους δρόμους και παρτέρια   που όλα τα χωριά της Κρήτης όταν κατέβαιναν στο Ρέθυμνο πήγαιναν στον κήπο για να φωτογραφηθούν! Έτσι λοιπόν έμεινε στην ιστορία και πολλά βιβλία του Ρεθύμνου τον αναφέρουν ως ο ιστορικός φωτογράφος του κήπου στο Ρέθυμνο! το σπίτι μας στο Ρέθυμνο όπως προανέφερα ένα τεράστιο σπίτι που μου προκαλούσε φόβο και τρόμο σαν παιδάκι Γιατί για να πας από το ένα δωμάτιο στο άλλο και χωρίς ηλεκτρικό εκείνη την εποχή ήταν μεγάλο κατόρθωμα γεμάτο θόλους άσπρα μάρμαρα μεγάλα δωμάτια με κυκλικές πόρτες Καμάρες και 6 θόλους τουρκικούς γεμάτους γυαλιά για να φωτίζεται εσωτερικά… γεμάτο από τουρκικές αντίκες γεμάτο από έργα τέχνης μία και ο παππούς μου ήταν συλλέκτης και από αυτόν πήρα αυτό το μικρόβιο… όλη την περιουσία τους την άφησαν στη μητέρα μου και στον πατέρα μου βεβαίως ήταν οι αγαπημένοι μου παππούς και γιαγιά  δεκάδες βιβλία από την εποχή του 16-17αιωνα εκδόσεις φοίνικα τυπογραφείων της Ελλάδος στη Βενετία δεκάδες μεταξωτά χαλιά στους τοίχους σαν ταπισερί !Τέλος πάντων ένα πανέμορφο σπίτι που απλά εμένα μου προκαλούσε φόβο σαν παιδάκι! όλα τα πράγματα και όλες οι συλλογές του παππού μου ήρθαν στην κυριότητα του πατέρα μου ! Αυτή είναι ιστορία δύο σπουδαίων ανθρώπων που το έφερε η μοίρα να συναντηθούν κάποτε!



                                  -----------------------------------------------------------------------


Έργα του Μπουζιάνη που ήταν κρυμμένα στα χρηματοκιβώτια του Προπάππου και του πατέρα μου!
άρχισαν να εμφανίζονται το 1981 με 10-15 έργα που μου έκανε δώρο ο πατέρας μου..
όλα τα υπόλοιπα ήρθαν στην κατοχή μου μετά το θάνατο του πατέρα μου το 2013,
Το 2011 σε μία επίσκεψή μου στο Μουσείο Μπουζιάνη συναντήθηκαν με τον φίλο του αείμνηστου Μπουζιάνη γιατρό Θάνο Κωνσταντινίδη!
μόλις είδε τα έργα πού του κρατούσα να τα δει έμεινε έκθαμβος! συγκινήθηκε τόσο πολύ που δεν έβγαζε τα μάτια του από πάνω τους ευτυχώς κρατούσα μία κάμερα και με την άδειά του τον μαγνητοσκόπησα πόσες φορές αναφώνησε σχέδιο ε! σχέδιο ε!
Εκτοτε έκανα άλλες δύο συναντήσεις μαζί του τον συνόδευσα μάλιστα μέχρι το σπίτι του στην οδό Αμερικής στο Κολωνάκι που με παρακάλεσε να τον πάω!
Μου είπε φρόντισε Γιάννη να τα δει κάποιος ιστορικός τέχνης Και πρόσεχε τα σαν τα μάτια σου Να τα κατοχυρώσεις…!
Ο κύριος Κωνσταντινίδης απεβίωσε μετά από δύο χρόνια περίπου...Θυμήθηκα τα λόγια του!
Και Τότε ήταν που τα είδε και ο ιστορικός τέχνης Χάρης Καμπουρίδης και ενθουσιάστηκε με τα έργα! μου είπε Γιάννη... Αφού το εξέτασε σχολαστικά..Όλα αυτά είναι αυθεντικά κρατάς στα χέρια σου έναν θησαυρό!
( Θα τα πω Γιώργος Μπουζιάνης η υγρή περίοδος οι πολύτιμες συλλογές του Γιαννη Σκεπετζάκη) Και θα ξεκινήσω να γράψω ένα βιβλίο για αυτά τα έργα!
Το βιβλίο ξεκίνησε να γράφεται βρίσκεται περίπου στο μισό Περιμένω με ανυπομονησία ποτέ θα το ολοκληρώσει!




Παρασκευή, 4 Νοεμβρίου 2016

Μονάδα μέτρου το ανάστημα μας Video



Μετά τις σπουδές του στη Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα, το 1906, ο Γ.ΜΠΟΥΖΙΑΝΗΣ μεταβαίνει στη Γερμανία, στην Ακαδημία του Μονάχου και λίγο αργότερα στο Βερολίνο όπου γνωρίζεται με τον ιμπρεσιονιστή ΜΑΞ ΛΙΜΠΕΡΜΑΝ. Το 1917 παρακολουθούμε τη στροφή του στον εξπρεσιονισμό ενώ η συμμετοχή του στα καλλιτεχνικά δρώμενα της εποχής του τεκμηριώνεται μέσα από την αναφορά στις ομαδικές εκθέσεις του, καθώς και στην σχέση του με το ρεύμα του γερμανικού εξπρεσιονισμού.
Εικαστικοί και τεχνοκριτικοί όπως, η ΕΛΕΝΗ ΒΑΚΑΛΟ, προσεγγίζουν ζητήματα που σχετίζονται με τους προβληματισμούς και τα μηνύματα της ζωγραφικής του, τους χαρακτήρες και τα θέματά του, την προσήλωσή του στο ανθρώπινο σώμα και τον τρόπο που απεικονίζεται. Ως προς την ανάγνωση του έργου του δίνεται έμφαση στην υπαρξιακή εσωτερικότητα του δημιουργού και τους στοχασμούς του πάνω στη ζωή και το θάνατο. Γίνεται, επίσης, αναφορά στην περίοδο από το 1934 οπότε επιστρέφει στην Ελλάδα, στην αναγνώρισή του μεταπολεμικά και στην πρώτη μεγάλη ατομική του έκθεση στον Παρνασσό το 1949.
Στο τελευταίο μέρος της εκπομπής εκπρόσωπος του Συλλόγου «Φίλοι του Μπουζιάνη» που συστήθηκε αμέσως μετά το θάνατό του, μιλάει για το σκοπό και τις δράσεις του Συλλόγου.
Περιέχονται πλάνα από την οικία του καλλιτέχνη στη Δάφνη, κτίριο που αξιοποιήθηκε πολιτιστικά και σήμερα στεγάζει το Μουσείο Γ. Μπουζιάνη.





Ο Γιώργος Μπουζιάνης γεννήθηκε στις 8 Νοεμβρίου του 1885 στην Αθήνα. Ήταν το πρώτο από τα τρία παιδιά του Παναγιώτη Μπουζιάνη, έμπορου κρασιών από την περιοχή της Τριπόλεως, και της Χρυσάνθης Προκοπίου που καταγόταν από την Αθήνα. Παρακολούθησε στοιχειώδη και μέση εκπαίδευση στην Αθήνα. Το 1897, άφησε το Γυμνάσιο Νεαπόλεως στην Αθήνα, για να φοιτήσει στη «Σχολή Γραφικής» του Εθνικού Μετσοβείου Πολυτεχνείου. Εκείνη την εποχή καθηγητές της Σχολής ήταν ο Ροϊλός, ο Νικηφόρος Λύτρας, ο Βολανάκης και ο Γερανιώτης.
Το «Αποφοιτητήριο» της σχολής, με ημερομηνία 5 Μαΐου 1908, αναφέρει ότι ο Μπουζιάνης ενεγράφη στο Μητρών της Σχολής Καλών Τεχνών στις 7 Δεκεμβρίου 1897 με αύξοντα αριθμό 98 και μετά τις εξετάσεις του Ιουνίου του 1906΄ςλαβε το βαθμό 7,68. Από τον τρίτο χρόνο (1900) μέχρι το τέλος της φοίτησής του (1906) είχε συμφοιτητή τον Τζιόρτζιο ντε Κίρικο.
Η καλλιτεχνική πορεία του ως αποφοίτου της σχολής αρχίζει το 1906, όταν με την ιδιωτική υποτροφία του γιατρού Χαραμή μεταβαίνει στο Μόναχο, πόλη που επέλεξε αντί για το Παρίσι.
Ο ίδιος ο Μπουζιάνης αναφέρεται ελάχιστα στα χρόνια της καλλιτεχνικής του μαθητείας στην Αθήνα. Είναι βέβαιο ότι ούτε το κλίμα της σχολής συμπάθησε, ούτε τη ζωγραφική των δασκάλων του. Ακόμα και μετά από 50 χρόνια οι απόψεις του για το πρώτο καλλιτεχνικό σχολείο του δε θα αλλάξουν, αφού το 1955 δηλώνει ότι «ύστερα από τον Παρθένη στη ζωγραφική δεν έχουμε κανέναν αξιόλογο δάσκαλο».
Σε ένα ιδιόχειρο βιογραφικό σημείωμα (1938) αναφέρονται οι διάφοροι σταθμοί της δραστηριότητάς του, αρχίζοντας με την ημερομηνία γέννησης και αμέσως μετά με την αποφοίτηση από τη σχολή της Αθήνας. Εκεί διαφαίνεται η σημασία που αποδίδει ο ζωγράφος στην παραμονή του στο Μόναχο (απαριθμεί τις καλλιτεχνικές ενώσεις και τα σωματεία, στα οποία συμμετείχε, τους καθηγητές και τους φίλους του ζωγράφους στη Γερμανία, τις εκθέσεις του στο Μόναχο, στη Λειψία και στο Χέμνιτς). Ανήσυχος πάντα ως άνθρωπος και ως καλλιτέχνης, αναζητούσε το κατάδικό του προσωπικό και καλλιτεχνικό ύφος, γι’ αυτό και η διαδοχή των διαφόρων φάσεων της ζωής του είναι απόλυτα συνυφασμένη με τις καλλιτεχνικές ανησυχίες και αναζητήσεις του.


Τα έργα της περιόδου 1900-1906
Ελάχιστα είναι τα έργα που γνωρίζουμε από την πρώτη μαθητική του περίοδο. Είναι όμως ενδεικτικά για την μετέπειτα δραστηριότητά του. Τα κλασικιστικά στοιχεία κυριαρχούν ήδη από το πρώτο ξεκίνημα. Ο Γέρος (αρ. κατ. 1) Η Αδελφή του Ζωγράφου (αρ. κατ. 4) η Αυτοπροσωπογραφία του (αρ. κατ. 5) και μερικές Νεκρές Φύσεις είναι οι πρώτες ελαιογραφίες που μας αποκαλύπτουν αμέσως την εξαιρετική ωριμότητα του σπουδαστή. Η Αυτοπροσωπογραφία (1903-1905) είναι, μπορούμε να πούμε, το διαβατήριο του καλλιτέχνη για το Μόναχο. Πρόκειται για έργο σημαντικό, γιατί φέρει έντονα στοιχεία πρωίμου προσωπικού εξπρεσιονιστικού ύφους, πάνω στα οποία θα χτίσει την προσωπική του τέχνη μέχρι τέλους.


ΜΟΝΑΧΟ, 1906-1928
Ο Μπουζιάνης στο Μόναχο συνεχίζει τις σπουδές του στην εκεί Ακαδημία, κοντά στον καθηγητή Otto Seitz, και συγχρόνως εκπαιδεύεται κοντά στους εξωακαδημαϊκούς δασκάλους Walter Thor και Georg Schildknecht. Το Μόναχο θα γίνει για τον Μπουζιάνη το κέντρο των ενδιαφερόντων του και θα αποτελέσει το ορόσημο των καλλιτεχνικών του αναζητήσεων. Η παραμονή του εκεί διαρκεί είκοσι τέσσερα χρόνια. Το 1929 περνώντας από τη Βιέννη, σια δεύτερη φορά, κατευθύνεται στο Παρίσι, όπου μένει μέχρι το 1932. Επιστρέφει στο Μόναχο. Απ’ όπου φεύγει οριστικά το 1935 για την Αθήνα.


Το περιβάλλον υποδοχής
Τη χρονιά που φτάνει ο Μπουζιάνης στο Μόναχο (1906), τα γεγονότα εξελίσσονται με ταχύτητα και σηματοδοτούν τις διεργασίες που γέννησαν τη μοντέρνα τέχνη. Διαφορετικές απόψεις στις καλλιτεχνικές αναζητήσεις, ρήξη του παλιού με το καινούργιο, εμφανίσεις Ρώσων καλλιτεχνών στη Δύση, είναι μερικά από τα γεγονότα που δημιουργούν τις προϋποθέσεις για να εμφανιστεί η αναγκαιότητα μιας διαφορετικής πορείας των καλλιτεχνών, που θα συμβαδίζει με την ανάγκη μιας νέας ισορροπίας στην κοινωνία και στον κόσμο. Πολλοί καλλιτέχνες συγκροτούν μικρές ομάδες και ενώσεις προκειμένου να συντάξουν κώδικες ιδεολογικής και αισθητικής αλληλεγγύης. Ο Συμβολισμός, ο Φωβισμός, ο Κυβισμός, ο Φουτουρισμός συναποτελούν το πολιτιστικό υπόβαθρο, στο οποίο βρήκαν γόνιμο έδαφος (από τα τέλη του 19ου μέχρι και την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα) οι νεαροί κυρίως καλλιτέχνες. Οι επιδράσεις του ανατολικού μυστικισμού θα βρουν, επίσης, μια ευνοϊκή περιοχή να εκφράσουν απόψεις και ιδέες γύρω από τη σχέση Κόσμος – Πνεύμα – Τέχνη. Πρωτοπόρος αυτής της έξοχης «αισθητικής επαφής» των δύο κόσμων είναι ο Καντίνσκι –στο Μόναχο όπου προσέλκυσε τους «συγγενείς» καλλιτέχνες, με τους οποίους θα ιδρύσει αρχικά την ομάδα «Phalanx» το 1901, αργότερα την «Ένωση των νέων καλλιτεχνών του Μόναχου» και το 1911-12 θα εγκαινιάσει στην γκαλερίThannhauser Μονάχου την πρώτη έκθεση του «Γαλάζιου Καβαλάρη» (Der blaue Reiter») – και ο οποίος εξέφραζε μια διαφορετική άποψη για τα χρώματα που εισήγαγε στα λοιπά αισθητικά γνωρίσματα του πίνακα την ανθρωποσοφική θεώρηση του κόσμου.
Την ίδια περίοδο ας δούμε πως εκφράζεται ο Μπουζιάνης σε μια επιστολή του.
«…Μετά από αυτό το ταξίδι, περίπου για δύο χρόνια κλείστηκα στο Μόναχο σ’ ένα ατελιέ και μελετούσα μοναχός μου. Εκείνη την εποχή δεν είχα ξεκαθαρίσει την εικόνα του εαυτού μου ακόμα, και είχα μεγάλες ανησυχίες. Δεν μπορούσα να θεωρήσω τον εαυτό μου ευχαριστημένο από τις πρώτες μου προσπάθειες. Έτσι οι ανησυχίες πλήθαιναν. Δεν ήταν αυτό που ζητούσα. Μόνο γύρω στο 1917 πλησίασα κάπως τον εαυτό μου και τη δουλειά μου με μια αυτοπροσωπογραφία. Αισθάνθηκα τότε κάπως γεμάτος, ότι είχα πει αυτό που έπρεπε. Από εκείνη την εποχή και ύστερα, έμπαινα περισσότερο στον εαυτό μου και αισθανόμουν εξοικειωμένος μαζί του. Μετά, έφυγα από την Ένωση των Καλλιτεχνών και προσπάθησα να μπω στην Neue Sezession-München, με την οποία είχα και μεγαλύτερη συγγένεια να εκθέσω μαζί τους. Έμεινα εκεί μέχρι που έφυγα από τη Γερμανία. Λίγο αργότερα, το 1917, γνώρισα τονWaldmüller και τον Maly και αργότερα τον Schwemmer και τον Hugo Becker, από τον Waldmüller. Έτσι σχημάτισα έναν κύκλο γνωριμιών γύρω μου που με εξέφραζε. Ειδικά ο Waldmüller ήταν αυτός που με πλησίασε περισσότερο. Ναι ο αγαπημένος μου Heinz – ένας εξαίρετος, βαθυστόχαστος ευαίσθητος άνθρωπος. Έτσι είχα την ατμόσφαιρας που χρειαζόμουν για να μπορώ να αναπνέω. Αισθανόμουν ευχαριστημένος με τον εαυτό μου, γιατί από τότε ήξερα πια ποιός είναι ο δρόμος μου.


Τα πρώτα έργα και οι πρώτες επιδράσεις
Με βάση τα πρώτα έργα του Μονάχου μπορούμε να υπολογίσουμε και τις πρώτες επιδράσεις που δέχεται ο Μπουζιάνης, ευρισκόμενος στο κέντρο μιας πόλης που γνωρίζει καλλιτεχνική ακμή στο κέντρο της Ευρώπης. Οι απεικονίσεις του Στουκ με τις μυστηριώδης μορφές και τις ποικίλες μορφές μυθολογικών σκηνών, που προηγουμένως είχε διδάξει με προσωπικό και εύστοχο τρόπο ο Arnold Böcklin, θα κεντρίσουν το ενδιαφέρον των αναζητήσεων του νεαρού μεσογειακού ζωγράφου. Στην ίδια ακριβώς θέση και στο ίδιο χρονικό διάστημα βρίσκεται εκεί ο Τζόρτζιο ντε Κίρικο, που παραμένει στο Μόναχο μόνο δύο χρόνια(1906-1908). Ο ίδιος μας πληροφορεί για την ατμόσφαιρα της Ακαδημίας: «Στην Ακαδημία των Καλών Τεχνών παρακολούθησα για μερικούς μήνες σχέδιο και μετά πέρασα σε άλλο εργαστήριο για ζωγραφική. Οι σπουδαστές ήταν πολύ αδύνατοι, σε αντίθεση με εκείνους του Πολυτεχνείου της Αθήνας· υπήρχαν πολλοί νέοι εκεί με ταλέντο, ρομαντική διάθεση και πάθος για τη ζωγραφική. Στην Ακαδημία του Μονάχου δεν βρισκόταν ούτε ένας να ξέρει να κρατήσει ένα κάρβουνο ή ένα πινέλο στο χέρι. Το ρεύμα που κυριαρχούσε εκείνη την εποχή ήταν η ζωγραφική της Sezession, το είδος της ζωγραφικής που αργότερα δημιούργησε στο Παρίσι το «Φθινοπωρινό Σαλόνι» και μετά εξαπλώθηκε σε όλον τον κόσμο συνθέτοντας την μοντέρνα τέχνη. Όλα αυτά τα ρεύματα που στο Παρίσι έγιναν μόδα χάριν της διαφήμισης των εμπόρων της τέχνης, πηγάζουν από το Μόναχο». Η άποψη του ντε Κίρικο είναι σημαντική.
Ο Μπουζιάνης εκδηλώνει με τον δικό του τρόπο τη συμμετοχή του στα καλλιτεχνικά δρώμενα της εποχής του. Βρίσκεται στο κέντρο των καλλιτεχνικών ζυμώσεων, αλλά, ως νεοφερμένος καλλιτέχνης εκεί, παραμένει στο περιθώριο. Δεν είναι μοχλός των καλλιτεχνικών γεγονότων αλλά απλός παρατηρητής. Οι εκδηλώσεις των πρώτων εξπρεσιονιστών ξεκινούν ουσιαστικά από το 1905 με την ομάδα «Die Brücke» («Η Γέφυρα») στη Δρέσδη και συνεχίζονται με το «Γαλάζιο Καβαλάρη» το 1911 στο Μόναχο. Ο Μπουζιάνης τα πρώτα χρόνια (1907-1912) αναλώνεται στο περιβάλλον της Ακαδημίας του Μονάχου, παρόλο που οι Walter Thor, Otto Seitz και GeorgSchildknecht δεν του ταιριάζουν ως δάσκαλοι. Και οι ίδιοι έχουν μείνει πίσω και δεν αντιλαμβάνονται τη σπουδαιότητα του εξπρεσιονιστικού έργου του Liebermmann. Αντίθετα, ο Μπουζιάνης τον επισκέπτεται στο Βερολίνο το 1909. Την ίδια χρονιά υπογράφει μια υδατογραφία με τίτλο Προσωπογραφία της Κας Künze, έργο που αντανακλά έντονα το εξπρεσιονιστικό ύφος της εποχής, αλλά και μια προσωπική κατάκτηση στο χώρο της αφαίρεσης. Το ίδιο ισχύει και για μια σειρά υδατογραφιών από το 1909 μέχρι το 1914.


Οι αναζητήσεις από το 1917 και εντεύθεν
Γύρω στο 1914 αρχίζει να τον απασχολεί μια καινούργια αναζήτηση στον κόσμο της ανθρώπινης μορφής. Σιγά-σιγά καταργεί το ελαφρά στιλιζαρισμένο ύφος της προσωπογραφίας και δοκιμάζει να απλώσει στην επιφάνεια του πίνακα πιο ελεύθερες και πιο αδρές πινελιές. Το 1917 κατασταλάζει ως προς αυτές της αναζητήσεις, καθώς ανακαλύπτει με μια αυτοπροσωπογραφία του και μια σειρά οικογενειακών προσωπογραφιών το μέτρο της εξπρεσιονιστικής γλώσσας που τον εκφράζει καλύτερα. Ο ίδιος λέει σχετικά:
«Ήτανε Οκτώβριος κοίταγα κάτω στο δρόμο που ήτανε φυτεμένος με αγριοκαστανιές, από το παράθυρο του ατελιέ μου, στο Μόναχο όταν μέσα στα πεσμένα φύλλα πήρε το μάτι μου ένα κίτρινο πράσινο φύλλο που με συγκίνησε. Μου φάνηκε σαν ένα σύμβολο. Μπήκα μέσα και έκανα ένα πορτρέτο της γυναίκας μου και βγήκανε κάπου δεκαπέντε πίνακες σ’ αυτό το πνεύμα που με ικανοποίησαν. Τα έργα αυτά τα εξέθεσα στην γκαλερί Rithaler του Μονάχου και οι κριτικές δεν ήτανε άσχημες. Εγώ όμως ο ίδιος δεν ήξερα τότε ότι έκανα εξπρεσιονισμό».
Είναι προφανής η σημασία αυτής της εξομολόγησης. Δημοσιεύτηκε αρκετές φορές στα ελληνικά περιοδικά και τις εφημερίδες και αποτέλεσε το μίτο της φιλολογικής ερμηνείας του μπουζιανικού εξπρεσιονισμού. «Ένα πεσμένο κίτρινο φύλλο που συγκινεί τον καλλιτέχνη…»


.
Η περίοδος 1920-1929
Σε ένα ιδιόχειρο σημειωματάριο, ο Μπουζιάνης μας πληροφορεί ότι το 1918 μέχρι το 1921 συνεργάζεται με τη γκαλερί Rithaler του Μονάχου, και από το 1926 μέχρι το 1930 με την γκαλερί Thannhausr. Παράλληλα (από το 1925 περίπου) αρχίζει σταθερή συνεργασία με την γκαλερί Heinrich Barchfeld της Λειψίας. Οι εκθέσεις του εκεί θα πυκνώσουν στο διάστημα 1927-1930. Επίσης η έκθεσή του στην Πινακοθήκη του Χέμνιτς το 1927 και η συμμετοχή του σε έκθεση με τη Neue Sezession του Μονάχου το 1928 ορίζουν μια από τις γονιμότερες περιόδους της καλλιτεχνικής του πορείας και την τελευταία της γερμανικής περιόδου. Στη φάση αυτή επιχειρεί την ολοκλήρωση του εξπρεσιονιστή καλλιτέχνη, που είχε ξεκινήσει σταθερά μια δεκαετία νωρίτερα ανιχνεύοντας τα όρια που τον συνδέουν (ή τον χωρίζουν) με την κοινωνία των μεγάλων καλλιτεχνών της εποχής του. Πλούσια είναι η παραγωγή έργων από θεματική, μορφολογική και τεχνική άποψη. Σχέδια, υδατογραφίες και ελαιογραφίες έχουν παραχθεί στον ίδιο ρυθμό παραγωγικής έκφρασης, ενώ από θεματογραφική άποψη, οι προσωπογραφίες, τα τοπία και οι ανθρώπινες μορφές χαρακτηρίζονται από πρωτόγνωρη ποικιλία στην υφολογική τους διατύπωση. Οι κριτικές είναι ενθουσιώδης. Ποτέ άλλοτε δεν θα γνωρίσει εν ζωή τη θερμή ανταπόκριση κοινού και κριτικής. Ούτε στο Παρίσι ούτε στην Ελλάδα.



















Παρίσι 1929-1932
Ο Μπουζιάνης πηγαίνει στο Παρίσι με τη γυναίκα του και το γιό του και εγκαθίσταται εκεί περί τα τέλη του 1929. Η διαμονή στο Παρίσι είναι αποτέλεσμα της συμφωνίας του καλλιτέχνη με τον γκαλερίστα Χ. Μπάρχφελντ, ο οποίος του κάλυπτε τα έξοδα με αντάλλαγμα να του δίνει ο Μπουζιάνης έργα.
Η παρισινή περίοδος είναι ιδιαίτερα γόνιμη, γιατί ο χώρος θα δώσει καινούργιες εμπνεύσεις και ευκαιρίες στον καλλιτέχνη, χωρίς όμως να επιφέρει αλλαγές στο χαρακτήρα του. Η υδατογραφία και το σχέδιο είναι οι αποκλειστικές απασχολήσεις του και γι’ αυτό την περίοδο του Παρισιού την ονόμασε «Υγρή Περίοδο» - ευτυχής συγκυρία και για τον ίδιο και για το έργο του.
Η περιήγηση του Μπουζιάνη στο Παρίσι αρχίζει από τα Μουσεία. Υπάρχει πλήθος κρίσεων και παρατηρήσεων για έργα, καλλιτέχνες, μουσεία, καλλιτεχνικά ρεύματα και τάσεις της σύγχρονης τέχνης, όπως και αφορισμοί για το «αδιέξοδο της καινούργιας τέχνης».
Στο τετράδιο με τους αφορισμούς, αναφέρεται στον Πικάσο, στον Τζόρτζιο ντε Κίρικο στον Γκωγκέν και ακόμη στους Μπονάρ, Ματίς, Βλαμένκ, Ρουό, Ρενουάρ, Ροντέν, Μανέ κ.α. Μας πληροφορεί ότι συναντιέται με τον ντε Κίρικο στις 14 Μαΐου 1931 στο Μονπαρνάς, μπροστά από το καφέ Ντομ. Γράφει: «Ύστερα από 23 χρόνια ξαναείδα το νεανικό μου φίλο Τζόρτζιο ντε Κίρικο (…) ξέρω ότι τα βλέμματά μας αλληλοαιχμαλωτίσθηκαν. Βαθειά, πολύ βαθειά ήταν αυτή η στιγμή». Αναφέρεται και στον Αλμπέρτο Σαβίνιο, αδελφό του ντε Κίρικο, με τον οποίο είχε κανονίσει μια συνάντηση στην πύλη των Βερσαλλιών το απόγευμα της Κυριακής 17 Μαΐου 1931. Έχει σημειώσει επίσης την έκθεση του Πικάσο στην γκαλερί Ορντάν στις 17 Μαΐου 1930 καθώς και μια έκθεση Ντελακρουά για την οποία σημειώνει: 25 Μαΐου 1930, Παρίσι. Σήμερα στο Λούβρο. Έκθεση Ευγενίου Ντελακρουά. Σίγουρα γεννήθηκε πολύ ταλαντούχος, τα κατάφερε μόνο μέχρι τα πρώτα βήματα, γιατί με τον Ρούμπενς του… Δεν καταλαβαίνω τη τον ενθουσίασε τόσο στον Ρούμπενς. Για μένα ο Ρούμπενς ήταν πάντα μια αποκρουστική παρουσία». Και πιο κάτω: «Ω, εσύ αγαπητέ Μανέ που γνωρίζεις τα πράγματα. Για σένα όμως δεν κάνουν μεγάλη φασαρία».

Η γυναίκα του και ο γιος του!


Τα έργα του Παρισιού.
Οι υδατογραφίες του Παρισιού, αν και δεν αποτελούν εντελώς καινούργια εικαστική αντίληψη, μας υποβάλλουν μια διαφορετική αντίληψη για την τεχνική τους. Τα χρώματα μοιάζουν να έχουν παραμείνει ρευστά, η σύνθεση είναι πιο ελεύτερη και κυριαρχεί η τάση να καταλαμβάνεται όλος ο χώρος υποδοχής. Χαρακτηριστική είναι η περιρρέουσα ατμόσφαιρα και αυτό είναι εμφανέστερο στα τοπία. Η θεματική αυτή ενότητα έχει προσεχθεί ιδιαίτερα από τον Μπουζιάνη και δημιουργεί μια σχέση ποιοτικής και ποσοτικής αντιστοιχίας με τα τοπία του Αιχενάου και με άλλα έργα σε ελαιογραφίες που έκανε πριν αναχωρήσει για το Παρίσι (1929-1929). Τα εξαιρετικά τοπία του Μπουζιάνη καταλαμβάνουν δύο πόλους: Μόναχο (Αιχενάου) – Παρίσι. Αν στο Μόναχο και στο Παρίσι ο Μπουζιάνης ασχολήθηκε με διαφορετικές θεματικές απεικονίσεις (ανθρώπινη μορφή, τοπίο, εσωτερικά, νεκρές φύσεις) στην Ελλάδα δεν ασχολείται ιδιαίτερα με αυτή τη θεματογραφική ποικιλία. Αυτό είναι μια σοβαρή ένδειξη για το ψυχολογικό κλίμα υποδοχής και διαβίωσης που του επιφυλάχθηκε στην Ελλάδα.
Τα έργα του Παρισιού μολονότι αποπνέουν μιαν ευχάριστη ατμόσφαιρα, ωστόσο δεν ξεφεύγουν από το χαρακτηριστικό ύφος του υποκειμενικού εξπρεσιονιστικού πνεύματος του καλλιτέχνη. Είναι πάντως γεγονός ότι η «παρένθεση» του Παρισιού λειτούργησε καταλυτικά επάνω στο ζωγράφο και θα μπορούσε, ίσως, να υπάρξει μια διαφορετική συνέχεια στο έργο του, αν δεν αναγκαζόταν, σε πρώτη φάση, να εγκαταλείψει το Παρίσι για να επιστρέψει στη Γερμανία (1932), κι αν, σε δεύτερη φάση, δεν εγκατέλειπε τη Γερμανία, για να επιστρέψει στην Ελλάδα (1935). Η «Υγρή Περίοδος του Παρισιού δεν θα επαναληφθεί στην Ελλάδα. Θα βρει όμως εδώ, ο καλλιτέχνης, μια διαφορετική πραγματικότητα που θα τον οδηγήσει στη δημιουργία μιας σειράς έργων (1950-55), τα οποία θα αποτελέσουν τη τελευταία εκρηκτική και ίσως σημαντικότερη περίοδό του.


Μόναχο 1934.
Η επιστροφή στο Μόναχο συνδέεται με ένα καινούργιο στοιχείο: την υπόσχεση του ελληνικού κράτους να επιστρέψει στην Ελλάδα ως καθηγητής στη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας. Έτσι τα χρόνια 1933-34 θα αναλωθούν σε συνεννοήσεις με το ελληνικό προξενείο στο Βερολίνο (πρόξενος ο Αλέξανδρος Ρίζος – Ραγκαβής) για να κανονισθούν οι λεπτομέρειες. Πουλάει το σπίτι και το ατελιέ του στο Αιχενάου· την περίοδο αυτή δεν δουλεύει πολύ. Ελάχιστα έργα του μας είναι γνωστά. Όμως υπάρχει ένα σημαντικό ντοκουμέντο, ένα Σημειωματάριο, που συντάσσει ο ζωγράφος για έργα που «αφήνει πίσω του στη Γερμανία»· χρονολογείται από τον ίδιο το 1934.


Αθήνα, 1934-1959
Ύστερα από 27 χρόνια απουσίας ο Μπουζιάνης επιστρέφει στην Ελλάδα. Μια καινούργια ζωή αρχίζει για το ζωγράφο, όχι τόσο ρόδινη (όπως τα προηγούμενα χρόνια, όταν ήταν καλλιτέχνης στην Ευρώπη). Εδώ το περιβάλλον είναι στενό και γίνεται συχνά ασφυκτικό για τις συνήθεις; Του νεοφερμένου από την Ευρώπη. Μα προπαντός ήταν ένας απλός άγνωστος σε καλλιτέχνες και μη. Η πρώτη του επαφή είναι χαρακτηριστική: Μια μέρα του 1934 επισκέπτεται τη γκαλερί «Στούντιο» της Σελέστ Πολυχρονιάδη. Στην πρώτη ερώτηση «Τι θέλετε κύριε;», ο Μπουζιάνης απαντά: «Είμαι ο ζωγράφος Μπουζιάνης και θέλω να εκθέσω τη δουλειά μου». Η Πολυχρονιάδη απάντησε: «Δεν σας γνωρίζω». Καθώς όμως κοίταξε το φάκελο με τις υδατογραφίες –όπως η ίδια αργότερα διηγήθηκε- του είπε: «Όλα σας τα παίρνω, κύριε… (δεν είχα συγκρατήσει το όνομά του). Πρώτη λοιπόν συμμετοχή του Μπουζιάνη σε ομαδική έκθεση στην Ελλάδα στην γκαλερί «Στούντιο». Το 1935, ο Μπουζιάνης έχει πια εγκατασταθεί μόνιμα στην Αθήνα με τη γυναίκα του και το γιό του.
Στην Ελλάδα ανεβοκατέβηκε πολλές φορές τα σκαλιά των Υπουργείων· κανείς –όπως φαίνεται- από τους καλλιτεχνικούς κύκλους της Αθήνας δεν τον υποστήριξε, κι έτσι ο9 καλλιτέχνης από την Ευρώπη, από το Μόναχο της πρωτοπορίας των Ευρωπαίων καλλιτεχνών, απομονώθηκε στο Κατσιπόδι, οδός Σουλίου 27. Η οδός ένα μικρό δρομάκι του Άη-Γιάννη της Δάφνης, μετονομάστηκε το 1960, αφού πέθανε ο ζωγράφος, σε οδό Γ. Μπουζιάνη.
Ο Μπουζιάνης επέστρεψε στην Ελλάδα εξαιτίας της ναζιστικής λαίλαπας που μάστιζε τη Γρερμανία. Η επιστροφή προετοιμάστηκε από τον έλληνα πρόξενο στο Βερολίνο Α. Ρίζο-Ραγκαβή και συνοδεύτηκε από μια υπόσχεση ότι θα γίνει καθηγητής. Υπόσχεση που, όπως φάνηκε, δεν ήταν παρά ένα ρητορικό σχήμα από έναν διπλωμάτη προς έναν καλλιτέχνη.
Από προφορικές μαρτυρίες γνωρίζουμε ότι ο Μπουζιάνης είχε μετανιώσει που γύρισε στην Ελλάδα· έλεγε χαρακτηριστικά ότι έχασε την ευκαιρία να βρίσκεται στην Αμερική μετά από πρόταση που του είχε γίνει, προτού επιστρέψει στην Ελλάδα.
Οι εκθέσεις στην Ελλάδα (1934 – 1959)
Μετά την πρώτη συμμετοχή του σε έκθεση του «Στούντιο» το 1934 ο Μπουζιάνης εκθέτει σε αραιά χρονικά διαστήματα. Συμμετέχει στις Πανελλήνιες εκθέσεις του 1938 και του 1939 (στην πρώτη με ένα σχέδιο και στην δεύτερη με τέσσερεις υδατογραφίες). Από το 1938 μέχρι το 1949, δέκα ολόκληρα χρόνια, φαίνεται ότι απομακρύνεται από τις εκθέσεις και «κλείνεται» στον εαυτό του. Μόλις το Νοέμβριο του 1949 παρουσιάζει σε ατομική (την πρώτη του ατομική έκθεση στη Ελλάδα) στον «Παρνασσό» 57 ελαιογραφίες, 22 υδατογραφίες και 15 σχέδια. Αυτή είναι και η μοναδική μεγάλη έκθεσή του στην Ελλάδα μέχρι το θάνατό του (1959).
Το 1950 έλαβε μέρος στην XXVI, Διεθνή Έκθεση της Βενετίας με 10 ελαιογραφίες και 7 υδατογραφίες. Συμμετείχε επίσης σε έκθεση με την ομάδα «Στάθμη» (1951-53). Το 1952 συμμετείχε στην τέταρτη Πανελλήνια Έκθεση , το 1957 εκθέτει στην Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών με την «Ομάδα των Πέντε». Η τελευταία του έκθεση γίνεται το Μάιο του 1959 στο «Πρακτορείο Πνευματικής Συνεργασίας», όπου παρουσιάζει τρεις προσωπογραφίες (ελαιογραφίες). Σύμφωνα με δημοσιευμένα στοιχεία, αναφέρονται ακόμα δύο συμμετοχές του: το 1952 στη Διεθνή Έκθεση Orangerie στο Erlangen της Γερμανίας και το 1953 στην «Έκθεση Σύγχρονης Ελληνικής Ζωγραφικής», στηνGaleria Nazionale d’ Arte Moderna Ρώμης.
Σε ένα από τα βιογραφικά του ο Μπουζιάνης αναφέρει ότι διακρήθικε το 1925 (;) ως εκθέτης «Jury Frei» της ομάδας Neue Oecession του Μονάχου. Το 1095 τιμήθηκε με το Α’ Ελληνικό Βραβείο του διεθνούς διαγωνισμούGuggenheim.


Ο επαγγελματίας ζωγράφος Μπουζιάνης ανδρώθηκε ουσιαστικά στη Γερμανία. Η επιτυχία του εκεί ολοκληρώνεται με την ένταξή του στην ομάδα «Neue Sezession» του Μονάχου, με την οποία εκθέτει το 1928. Με την επιστροφή του από το Παρίσι το 1932 στο Μόναχο ανήκει ήδη στους «εκφυλισμένους» καλλιτέχνες. Η επιστροφή του στην Ελλάδα συνοδεύεται από υποσχέσεις για ένα ακόμη πιο λαμπρό μέλλον. Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική. Στην Ελλάδα τον ακολουθεί η ναζιστική λαίλαπα, μα ο Μπουζιάνης δε θα εκφυλιστεί, αλλά όχι χωρίς συνέπειες.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του δεν απουσίασε από δραστηριότητες που αφορούσαν το έργο του. Οι συμμετοχές του σε ομαδικές εκθέσεις είχαν πυκνώσει. Το Α’ Ελληνικό Βραβείο του διεθνούς διαγωνισμού Guggenheim με το οποίο τιμήθηκε το 1956, ήταν μια σημαντική διάκριση, αφού η πρόταση της επιτροπής υπογραφόταν από τον Μ. Καλλιγά (AICA), Μ. Χατζηδάκη (ICOM) και Βρ. Τσούχλο (AIAP), εκπροσώπους τριών μεγάλων διεθνών οργανισμών.
O Μπουζιάνης πέθανε τη νύχτα από 22 προς 23 Οκτωβρίου του 1959 από χρόνια βρογχίτιδα και καρδιακή ανεπάρκεια. Μετά τον θάνατό του, το σπίτι του ζωγράφου στην Δάφνη Αττικής αγοράστηκε από τον Δήμο Δάφνης και έχει μετατραπεί σε μουσείο. Έργα του Μπουζιάνη υπάρχουν στην Εθνική Πινακοθήκη καθώς και σε πολλές άλλες δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές εντός και εκτός Ελλάδας. Αναδρομικές εκθέσεις με έργα του πραγματοποιήθηκαν στην Εθνική Πινακοθήκη το 1977 και το 1985, και στο Μουσείο Μπενάκη το 2005.
Πηγή: Αποσπάσματα από τον τόμο: Μπουζιάνης, εκδ. Αδάμ, Αθήνα 1996 του Δημήτρη Δεληγιάννη

Αυτοπροσωπογραφία (1931), υδατογραφία .
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟΝ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΟΥΖΙΑΝΗ
Γεώργιος Μπουζιανης – εγεννήθη εις Αθήνας 1885 – ετελείωσε την σχολή Καλώ Τεχνώ το 1906.
Αμέσως μετέβη εις Γερμανίαν εξακολουθήσας τας σπουδάς του εις την εν μονάχο Ακαδημίαν υπό των καθηγητώνOtto Seitz, Thor και Schildknecht.
Από του 1910 ηργάσθη ιδιωτικώς λαμβάνων μέρος αρχικώς εις διαφόρους εκθέσεις και καλλιτεχνικών σωματείων τοιαύτας και ως μέλος ανήκε εις Kunstverein-München, Gruppe Fürstenfeld im Glaspalast München, ιδία κατόπιν εις την Münchenen Neue Oecession – διεθνούς κύρους όπου και εξακολουθεί να εκθέτει υπό τον νέον τίτλον του σωματείου Münchenen Neue Gruppe, λαβών μέρος και εις την τελευταίαν έκθεσή του τον Σεπτέμβριον – Νοέμβριον εις Μόναχον 1949 δι’ έργων του – Sitzende Frau, Mädchen mit Höcker.
Από του 1929 ήρχισε μία σειρά εκθέσεών του διαρκέσασαν επί 14 έτη εις τας Galerie Anton Rithalen – München –Tannhauser Galerie – München – Berlin και ιδίως κατά τα τελευταία 11 έτη εις την Galerie Heinrich Barchfield –Leipzig – ετησίων εκθέσεών του – δι’ Ελαιογραφιών – Ακουαρελλών και Σχεδίων – Από των εκθέσεών του αυτών – δια της άνω Galerie H. Barchfield μετά της οποίας δια συμβολαίου συνδεδεμένος (…) ηγοράσθηκαν έργα του υπό τον κάτωθι Μουσείων και Πινακοθηκών.
1ον – Μουσείον Chemmitz – «Frauen Figur» αγοράς 1930.
2ον – Πινακοθήκη της Kunst-Hütte in Chemmitz, ηγόρασεν έργον του τον τίτλον Kinder Kopf – αγοράς 1927.
3ον – Μουσείον Leipzig – έτερα δύο έργα Frau mit Vase και Seine Brücke in Paris – έτος αγοράς 1933. Αρκετά του έργα και εκ των καλιτέρων της εποχής εκείνης κατέχει η Galerie Heinrich Barhfield, επίσης και ιδιωτικαί Συλλογαί εις Γερμανίαν – η Συλλογή Frau Kühn (sic) εκ Leipzig – Συλλογή Surrmann (sic) in Chemmitz – Leipzig επίσης εις Ελβετίαν Συλλογή – Grotmann (sic) και αλλού περιελθόντα δια των άνω Galerien.
Μετά υπήρξε από τα πρώτα από της ιδρύσεως της Reichs Verband Bildender Künstler Deutschlands.
Υπό του κριτικού Dr. Herbert Griebitzsch εγένετο διάλεξις για το έργο του από του ραδιοφωνικού σταθμού MittelDeutsche Rundfunk A.G. Leipzig – Kunst Bericht des Miraz – Dezember, 1932.
Επίσης εγένετο διάλεξης δια το έργο του εις την Λέσχην Φοιτητών Πανεπιστημίου Λειψείας υπό του κριτικού Dr.Nachod – ως και άλλοι Γερμανοί κριτικοί ησχολήθηκαν επί μακρού σειράν ετών με το έργον του – ως οι κ.κ. Dr.Hoffmann, Paul Renovanz, Dr. Delpi, Dr. Herbert, Griebitzsch και άλλοι.
Εν όσω έμεινε εις Γερμανίαν 30 έτη με μιαν διακοπή εκ 2,5 ετών δια καλλιτεχνικά ταξίδια ανά Βιέννην – Paris - εις Αθήνας ευρίσκεται από το 1936 – εξέθεσε εις το Σωματείον «Ομάς Τέχνη» ως μέλος του και εις τας Πανελληνίους Εκθέσεις ως και με ατομικήν του έκθεσην εις τον Παρνασσόν – Νοέμβριον 1949, - ως και με το Σωματείον «Στάθμη» ως μέλος του εις το Ζάππειον – Μάιον 1950 – και εις Θεσσαλονίκην Μάρτιον 1951 και εις την Διεθνή Έκθεσην της Βενετίας «Biennale» 1950.
Παρά του Υπουργείου Παιδείας Αθηνών ηγοράσθησαν δύο έργα του «Nature – Morte Άνθη» και Γυναικεία Κεφαλή – ως και παρά της Πινακοθήκης Δημαρχίας Αθηνών «Φάμπρικες», Ακουαρέλλα και «Δύο Γυναίκες» ελαιογραφία – έτος αγοράς τελευταίου Αύγουστον 1951, του πρώτου επί Μεταξά.
Εις Αθήνας ιδιωτικαί Συλλογαί κατέχουν έργα του ως εφοπλιστών Γράτσου και Βασιλείου Γουλανδρή – πρώτος περί τα 21 έργα του κατέχει, δεύτερος περί τα 15 – επίσης αρκετά και εκ των καλλιτέρων του κατέχει η Συλλογή Ανδρέα Αντωνόπουλου Πολ. Μηχανικού ως και Καθηγητού Κόκκαλη – και άλλων. Επισυνάπτω παρόν μη αρκούντως του χώρου του Δελτίου Πληροφοριών.

Μετά πάσης τιμής Γεώργιος Μπουζιάνης 15-9-51
Το παράπονο του που δεν τον προσέλαβαν στην ανωτάτη σχολή Καλών Τεχνών.. σε ένα μπλοκάκι με 50 σχέδια χρωματιστά μολύβια



Ω φτωχε μου Μπουζιανη....

Γιώργος Μπουζιάνης (1885-1959)ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: «ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ»παρίσι (1930)

Γιώργος Μπουζιάνης (1885-1959)ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: «ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ»παρίσι (1930)
Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//παρίσι 1931 Αυτοπροσωπογραφία!!ποσο ζωντανά & αναλλοίωτα τα χρώματα μετά από 82 χρονια!!Προσωπική συλλογή Skepetzakis Giannis..34 Χ 24

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//«ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΨΩΜΙ Η ΤΥΡΙ »παρίσι 1931

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//«ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΨΩΜΙ Η ΤΥΡΙ »παρίσι 1931
Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//παρίσι 1931 νεκρη φυση!!ποσο ζωντανά & αναλλοίωτα τα χρώματα μετά από 82 χρονια!!Προσωπική συλλογή Skepetzakis Giannis..34 Χ 24

Bouzianis Giorgos Γιώργος Μπουζιάνης (1885-1959) George Bouzianis

Bouzianis Giorgos Γιώργος Μπουζιάνης (1885-1959) George Bouzianis
Bouzianis Giorgos Γιώργος Μπουζιάνης (1885-1959) George Bouzianis ΑΝΔΡΑΣ ΜΟΡΦΗ/ΣΧΕΔΙΟ- ΥΔΑΤΟΓΡΑΦΙΑ/27Χ22

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959 «ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΡΟΔΙ ΚΑΙ ΣΚΕΥOΣ»παρίσι 1931

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959 «ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΡΟΔΙ ΚΑΙ ΣΚΕΥOΣ»παρίσι 1931
Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//παρίσι 1931νεκρη φυση ροδι και κανάτα!!ποσο ζωντανά & αναλλοίωτα τα χρώματα μετά από 82 χρονια!!Προσωπική συλλογή Skepetzakis Giannis..34 Χ 24

Bouzianis Giorgos Γιώργος Μπουζιάνης (1885-1959) George Bouzianis

Bouzianis Giorgos Γιώργος Μπουζιάνης (1885-1959) George Bouzianis
Bouzianis Giorgos Γιώργος Μπουζιάνης (1885-1959) George Bouzianis ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΜΟΡΦΗ/ΣΧΕΔΙΟ- ΥΔΑΤΟΓΡΑΦΙΑ/26,5Χ22

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//«ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΦΡΟΥΤΑ ΚΑΙ ΚΑΝΑΤΑ»παρίσι 1931

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//«ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΦΡΟΥΤΑ ΚΑΙ ΚΑΝΑΤΑ»παρίσι 1931
Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//παρίσι 1931 νεκρη φυση φρουτα και το βάζο!!ποσο ζωντανά & αναλλοίωτα τα χρώματα μετά από 82 χρονια!!Προσωπική συλλογή Skepetzakis Giannis..ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΡΓΟΥ 42,2 Χ 31,2

Bouzianis Giorgos Γιώργος Μπουζιάνης (1885-1959)

ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΑΠΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΠΑΥΛΙΚΑΚΗ (ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΕΧΝΗΣ)
υπάρχουν δεκάδες έργα του Μπουζιάνη που δεν έχουν καταγραφει ακόμα... από εδώ θα ήθελα.. να κάνουμε.. μια προσπάθεια ..να βρούμε όσα πιο πολλά έργα του είναι αδημοσίευτα και να αναδείξουμε το έργο του !!!
Πρόκειται αναμφισβήτητα για έναν από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες των νεότερων χρόνων της Ελλάδας αλλά και της Γερμανίας ..... που αρνήθηκε τις ασφαλείς ασφαλείς συνταγές της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών και αποδεσμέυτηκε από τις ακαδημαϊκές αρχές της Σχολής του Μονάχου, άν και μαθήτευσε κοντά στον Λύτρα , τον Βολανάκη και άλλους εκπροσώπους της.Φιλοδοξούμε να προωθήσουμε την ελληνική πολιτιστική μας κληρονομιά και να βρούμε όσα πιο πολλά έργα του "Γίωργου Μπουζίανη" και να αναδείξουμε το έργο του προς αποκατάσταση της αδικίας που εισέπραξε στην Ελλάδα.
Το έχει φαίνεται η μοίρα του μεγαλύτερου ΄Ελληνα ζωγράφου εξπρεσιονιστή να εκτιμάται και να αγαπιέται περισσότερο στο εξωτερικό παρά στην Ελλάδα μας τον τόπο του τον γέννησε. Το 1934 λόγω της ανόδου του ναζισμού στην Ευρώπη ...... και που ήταν ήδη αναγνωρισμένος από Γερμανούς τεχνοκριτικούς και γκαλερίστες, επέστρεψε στην Ελλάδα και αντιμετώπισε την αδιαφορία και τολμώ να πως την εχθρότητα από τον... αθηναϊκό καλλιτεχνικό περίγυρο!!!! Ο τότε ΄Ελληνας πρέσβης του Βερολίνου μεσολάβησε για να διοριστεί καθηγητής στην Α.Κ.Σ.Τ, μία θέση που δεν του δόθηκε ποτέ!!!! Δυστυχώς στην Αθήνα μέχρι και το θάνατό του το 1959 έζησε πολύ δύσκολα χρόνια και δυστυχώς μέχρι και σήμερα μόνο τρεις αναδρομικές εκθέσεις έχουν γίνει γι αυτόν τον "Ιδιαίτερο" για το ύφος του ζωγράφο. Ακόμα και στη συνοικία που έζησε κανείς από το Δήμο Δάφνης πολύ κοντά στη στάση "΄Αγιος Ιωάννης" του μετρό δεν τον γνωρίζει σήμερα. Ευτυχώς το σπίτι του πέρασε στην ιδιοκτησία του Δήμου κι επιτέλους τα τέλη του 2010 έγινε μουσείο. Επιτέλους ο διακαής πόθος μας για να αφιερωθεί ένας χώρος για τον καλλιτέχνη και το έργο του και να υπάρξει κάποια πολιτιστική διοργάνωση έγινε πραγματικότητα.

Γιώργος Μπουζιάνης«ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΡΟΔΙ ΚΑΙ ΣΚΕΥΗ»//παρίσι 1931

Γιώργος Μπουζιάνης«ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΡΟΔΙ ΚΑΙ ΣΚΕΥΗ»//παρίσι 1931
Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//παρίσι 1931 νεκρη φυση!!ποσο ζωντανά & αναλλοίωτα τα χρώματα μετά από 82 χρονια!!Προσωπική συλλογή Skepetzakis Giannis..24Χ 34

Bouzianis Giorgos Γιώργος Μπουζιάνης (1885-1959) George Bouzianis

Bouzianis Giorgos Γιώργος Μπουζιάνης (1885-1959) George Bouzianis
Bouzianis Giorgos Γιώργος Μπουζιάνης (1885-1959) George Bouzianis«ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΜΟΡΦΗ/ΣΧΕΔΙΟ- ΥΔΑΤΟΓΡΑΦΙΑ/34Χ22

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: «ΝΕΑΡΟΣ ΑΝΔΡΑΣ»Η «ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΜΟΡΦΗ»παρίσι 1931

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: «ΝΕΑΡΟΣ ΑΝΔΡΑΣ»Η «ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΜΟΡΦΗ»παρίσι 1931
Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//παρίσι 1931!!ποσο ζωντανά & αναλλοίωτα τα χρώματα μετά από 82 χρονια!!Προσωπική συλλογή Skepetzakis Giannis..34 Χ 24

Bouzianis Giorgos Γιώργος Μπουζιάνης (1885-1959) George Bouzianis Jorgo (Giorgos) Busianis

Bouzianis Giorgos Γιώργος Μπουζιάνης (1885-1959) George Bouzianis Jorgo (Giorgos) Busianis
ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΦΡΟΥΤΑ ΚΑΙ ΚΑΝΑΤΑ»34 Χ 24

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: «ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΜΟΡΦΗ»παρίσι 1931

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: «ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΜΟΡΦΗ»παρίσι 1931
Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//παρίσι 1931!!ποσο ζωντανά & αναλλοίωτα τα χρώματα μετά από 82 χρονια!!Προσωπική συλλογή Skepetzakis Giannis..34Χ 24

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: «ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΒΑΖΟ ΚΑΙ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ»παρίσι 1931

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: «ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΒΑΖΟ ΚΑΙ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ»παρίσι 1931
ποσο ζωντανά & αναλλοίωτα τα χρώματα μετά από 82 χρονια!!Προσωπική συλλογή Skepetzakis Giannis..34Χ 24

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//παρίσι 1931 «ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΤΟΜΑΤΕΣ ΚΑΙ ΚΑΝΑΤΑ»

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//παρίσι 1931 «ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΤΟΜΑΤΕΣ ΚΑΙ ΚΑΝΑΤΑ»
Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//παρίσι 1931 νεκρη φυση!!ποσο ζωντανά & αναλλοίωτα τα χρώματα μετά από 82 χρονια!!Προσωπική συλλογή Skepetzakis Giannis..34 Χ 24

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959 ΜΟΝΜΑΡΤΗ ΥΠΑΙΘΡΙΟ ΤΟΠΙΟΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: «ΣΠΙΤΙΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΜΑΡΤΗ »1931

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959 ΜΟΝΜΑΡΤΗ ΥΠΑΙΘΡΙΟ ΤΟΠΙΟΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: «ΣΠΙΤΙΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΜΑΡΤΗ »1931
ποσο ζωντανά & αναλλοίωτα τα χρώματα μετά από 82 χρονια!!Προσωπική συλλογή Skepetzakis Giannis..24 Χ 34

Bouzianis Giorgos Γιώργος Μπουζιάνης (1885-1959) George Bouzianis

Bouzianis Giorgos Γιώργος Μπουζιάνης (1885-1959) George Bouzianis
Bouzianis Giorgos Γιώργος Μπουζιάνης (1885-1959) George Bouzianis/«ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΜΟΡΦΗ/ΣΧΕΔΙΟ- ΥΔΑΤΟΓΡΑΦΙΑ/26,5Χ22

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: «ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΦΡΟΥΤΑ»παρίσι 1931

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: «ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΦΡΟΥΤΑ»παρίσι 1931
Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//παρίσι 1931 νεκρη φυση!!ποσο ζωντανά & αναλλοίωτα τα χρώματα μετά από 82 χρονια!!Προσωπική συλλογή Skepetzakis Giannis..ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΡΓΟΥ 42,2 Χ 31,2

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΡΟΔΙ, ΜΠΟΥΚΑΛΙ ΚΑΙ ΚΑΡΕΚΛΑ»παρίσι 1931

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΡΟΔΙ, ΜΠΟΥΚΑΛΙ ΚΑΙ ΚΑΡΕΚΛΑ»παρίσι 1931
Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//παρίσι 1931 νεκρη φυση μποτιλια κρασι και ροδι !!ποσο ζωντανά & αναλλοίωτα τα χρώματα μετά από 82 χρονια!!Προσωπική συλλογή Skepetzakis Giannis..ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΡΓΟΥ 34Χ 24

Γιώργος Μπουζιάνης ‘’ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΚΑΡΠΟΥΖΙ’’παρίσι 1931

Γιώργος Μπουζιάνης ‘’ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΚΑΡΠΟΥΖΙ’’παρίσι 1931
Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//παρίσι 1931 νεκρη φυση!!ποσο ζωντανά & αναλλοίωτα τα χρώματα μετά από 82 χρονια!!Προσωπική συλλογή Skepetzakis Giannis..ποσο καλοκαιρινό είναι αυτό το έργο του!!!!34 Χ 24

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//«ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΦΡΟΥΤΑ ΚΑΙ ΚΑΡΕΚΛΑ» παρίσι 1931

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//«ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΦΡΟΥΤΑ ΚΑΙ ΚΑΡΕΚΛΑ» παρίσι 1931
Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959// παρίσι 1931 νεκρη φυση!!ποσο ζωντανά & αναλλοίωτα τα χρώματα μετά από 82 χρονια!!Προσωπική συλλογή Skepetzakis Giannis..34 Χ 24

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: «ΣΠΙΤΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΑΙΘΡΟ»παρίσι 1931

Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: «ΣΠΙΤΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΑΙΘΡΟ»παρίσι 1931
Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//παρίσι 1931 Montmartre!!ποσο ζωντανά & αναλλοίωτα τα χρώματα μετά από 82 χρονια!!Προσωπική συλλογή Skepetzakis Giannis..24 Χ 34

Γιώργος Μπουζιάνης«ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΦΡΟΥΤΑ ΚΑΙ ΣΚΕΥΗ»//παρίσι 1931

Γιώργος Μπουζιάνης«ΝΕΚΡΗ ΦΥΣΗ ΜΕ ΦΡΟΥΤΑ ΚΑΙ ΣΚΕΥΗ»//παρίσι 1931
Γιώργος Μπουζιάνης 1885 1959//παρίσι 1931 νεκρη φυση!!ποσο ζωντανά & αναλλοίωτα τα χρώματα μετά από 82 χρονια!!Προσωπική συλλογή Skepetzakis Giannis..24 Χ 34